Web Tasarım Kodları - HTML

Web Tasarım Kodları – HTML

Web Tasarım Kodları – HTML

Web sitesi yapımında en önemli aşama kodları bağdaştırmak ve belirli bir sistemde ilerleyerek altyapı oluşturmak. 

Web tasarım kodları arasında en çok kullanılan HTML ile siz de kendi sitenizi yapabilirsiniz. Ancak kendinizi geliştirmek için kursa gitmenizde fayda var. Bir diğer konu ise daha profesyonel yapıda web siteleri oluşturmak için tasarımcılardan faydalanmak daha avantajlı olacaktır.

Temel bileşenler: html, head, title, meta ve body

Web tasarımı yaparken bir WEB sayfasının ilk karşılaşacağımız standart bileşenleri şunlardır:

<html> ve </html> : Sayfanın başlangıç ve bitişini belirtir.

<head> ve </head> : Sayfanın başlık bilgileri 'title', 'meta' vs. buraya yerleştirilir.

<title> ve </title> : Sayfanın içeriğinin ne olduğunun tanıtılmasında kullanılır. Sayfada görünmez ama Firefox ya da Internet Explorer bunu sayfayı tanımlamakta kullanır.

<meta> : Sayfanın içeriği hakkında www tarayıcılarına bilgi sağlamak, arama motoru ve arama motoruna kayıt için gereklidir.

<body> ve </body> : Sayfanın içeriğinin başlangıç ve bitişini belirtmekte ve sayfa hakkındaki genel tanımlamaları yapmakta kullanılır.

Yukarıdaki bu komutların, bir web sitesi içindeki sıraları aşağidaki gibidir. Bir yazı editörü (joe, pico, xedit, edit, notepad vs.) ile ilk örneğimizi yazarsak:

<html>

<head>

<title>Bir HTML Denemesi</title>

<meta name="description">

<content="html sayfası için bir kullanım örneği">

</head>

<body bgcolor=white>'Bu sayfa yapım aşamasındadır.', ya da 'this page is under construction'

web sitelerinde ille de olması gerektiği düşünülen saçma yazılardır.

</body>

</html>

Aslında en basit web sayfası şöyle olabilir:

<html>

<p>Benim neyim eksik?</p>

</html>

Not: Sondaki '</html>' yi koymasak dahi www sitesi gosterici programı (Firefox, Opera, IE, ...) bunu bir HTML sayfası olarak yorumlayacaklardır.

Renkler, body, font, ve h1..h6

Önceki örnekte '<body color=white>' diye, aşağıdakinin basitlestirilmiş biçimini kullanmıştık:

<body font=purple bgcolor=#FFFFFF text=black link=blue vlink=#808090>

Burada font ile kullanilan genel yazıların rengi, bgcolor ile arkaplan rengi, text ile tanımsız yazıların rengi, link ile üzerine gelince el hareketi çekilen yazıların rengi, vlink ile de seçilmis bağların rengi belirlenir. renk belirtmek için o rengin İngilizce adı ya da RGB değerleri on altılık sistemde verilir. RGB deki sıraya göre 00-FF arası üç değer kullanılır. Hepsi sıfır ise hiçbir renkten karıştırılmaz. Hepsi FF ise her renk maksimum oranda kullanılır ve beyaz elde edilir.

Örneğin: Salt bir kırmızı #FF0000 ile elde edilir.

<font color=...> ve </font> arasındakı yazılar belirtilen renkte yazılır.

<h1> ve </h1> den <h6> ve </h6> ya kadar standard yazı tiplerinden biri seçilerek yazı yazılır. h1 ile belirtilenler h6 ile tanımlananlardan daha büyüktür.

Örneğin:

<html>

<h1>Sayfa başlığı için uygun büyüklükte harfler</h1>

<h4>Bu harfler sanırım yazı için yeterliler</h4>

<h6>Gözleriniz bozuk değilse, ve her gün A vitamini alıyorsaniz bu yazı sizin için okunabilir olmalı.</h6>

</html>

Yazıları biçimlendirmek: kalın, yatık, ortalanmış, vs.

Önceki web tasarımı örneğinde <h1>, <h2>, ... ile yazıların büyüklüklerini ayarlamanın basit bir yolunu görmüştük. HTML web sayfamızın yazılarına biraz daha kişilik kazandırmak için aşağıdaki komutları da kullanabiliriz.

<b> ve </b> Arasındaki yazılar koyu görünür.

<i> ve </i> Arasındaki yazılar ise italik basılır.

<blink> ve </blink> Arasındaki yazılar ise yanıp söner.

<center> ve </center> Arasındaki yazılar ortalanır.

<pre> ve </pre> İle sınırlanan yazıların göruntüsünde ayarlama yapılmaz. Yani birden fazla boşluk varsa bunlar bir tane olacak şekilde azaltılmaz.

<p> Paragraf başı yapmak için kullanılır.</p> 

<br> Bir satır atlamak için kullanılır.

<hr> Bir çizgi çeker.

Web Sitesine Resim (İmaj) Eklemek

<img src="/dosya-adi.jpg" alt="..." /> Sayfada resim göstermek, en basit şekliyle bir sayfaya resim koymak bu komut bu şekilde kullanılır.

Not: Burada dosya-adi gösterilecek grafik dosyasının (png, gif ya da jpg tipinde) bulunduğu yer ve adıdır. Bağlanılan html sayfası ile aynı dizinde bulunan resimler için yer adı belirtmeye gerek yoktur.

Ayrıca yukarıdakilere ek olarak 'border' 'width' 'height' belirteçlerini de <img ...... > içinde kullanabiliriz.

Bunlardan

'border="1" kullanarak resmin çerçevesini belirleriz;

border=0 dersek hiç çerçeve çizilmez.

Width ve height ile resmin boyutlarını belirleyebiliriz.

Bunlardan sadace birini verirsek, resmin boyutu orantılı olarak çizilecektir.

Yani <img src=resim.gif width=300> demişsek, ve de resmimiz aslında 100 nokta genişliğinde 50 nokta yüksekliğinde idiyse, ekrana 300 nokta eninde ve 150 nokta yüksekliğinde çizilecektir. Her iki değeri de (width=... height=...) kullanmışsak, resmin oranını istediğimiz gibi değiştirmek mümkün olur.

Bu arada, sayfanın internetten indirilirken hızlı gösterilmesini istiyorsak, her resmin width ve height özelliklerini kullanmalıyız. Bu sayede browser (gösterici) programınız resimlerin yüklenmesini beklemeden çevrelerine yazıları yerleştirebilecektir.

Sayfanın hızlı geliyor gibi görünmesini sağlamanın bir yolu da 'lowsrc' belirtecini <img .....> içinde kullanmak.

Web tasarımı yaparken eğer kullandığımız resimlerin bir de bulanık/niteliksiz/siyah-beyaz ama az yer tutan bir benzerini daha yapar, ve bunu

<img src="/resim.gif" lowsrc="hizliresim.gif" alt="[resim]"> şeklinde tanımlarsak, ilk önce hizliresim.gif yüklenip gösterilecektir. Bu sayede bulanık iken yavaş yavaş netleşmeye başlayan resimler belirir sayfamızda. Bunun yararı ise sayfanıza bakan kişinin çabuk karar vermesini sağlıyor olmasındadır.

HTML sayfasına bağ (link) yerleştirmek 

<a> ve </a> : HTML'nin temeli olan bu komutlarla bağ (link) yapılır.

<a href="/hedef bağ"> Açıklama </a> Biçiminde kullanılır. Açıklama denilen kısım ister yazı ister bir grafik ya da herhangi bir nesne olabilir. "hedef bağ" kısmı ise yerel kaynakları gösteren bir dosya adı ya da uzak bir makinedeki bir başka nesneyi (yazı, grafik, video vs.) gösteren bir bağ (link) olur.

Bu linkler, mevcut internet araçlarından biridir.

Örneğin: http:// ftp:// telnet:// gopher:// news:// bu araçlardan bazılarıdır.

Bunu kullanırken; <a href="telnet://orca.cc.metu.edu.tr/> Orca'ya Netscape içinden bağlanmak için buraya tıklayın</a> yazarak, telnet aracını bir bağ (link) olarak sayfamıza yerleştirmiş oluruz.

Ya da; <a href="/resmim.jpg">Neye Benzediğimi Görmek İçin Buraya Bas</a>

Yukarıda adı geçen resim bu web sayfası ile aynı dizinde (directory) olmalıdır.

Başka şekilde örnekler ise: <a href="ftp://ftp.metu.edu.tr/pub/cica-win95/"> Windows95 için Uygulama dosyaları</a>

<a href="nntp://news.metu.edu.tr/> Netnews 60000 den fazla konuda insanların yazıştığı bölge</a>

<a href="news:comp.sys.cbm"> NetNews'in C64 bilgisayarlarına ilişkin tartışmaları</a> 

İnternetin en gözde kullanımı: Bir web sayfasından başka bir web sayfasına bağlanma

<a href="http://www.physics.metu.edu.tr/~filker/nukleer/"> Türkiye'de nükleer enerji tartışmaları</a>

Dikkat ettiyseniz yukarıdaki örnekte sayfanın hangi dizinde oldugu (...ilker/nukleer/") belli ama hangi dosyada oldugu yazılmamış.

Böyle bir durumda web sunucu program dosyanın adının 'index.html' olduğunu öngörür.

Kendi dizininizdeki bir sayfa için: <a href="/ihd.html"> İnsan Hakları Derneği ve pişmiş tavuk için buraya tıklayabilirsiniz.</a>

Sayfalara 'meta' komutu ile kimlik vermek

Web sayfamızın Google, MSN Search, Slurp, Gigablast, Didikle vs. gibi tarayıcı programlar tarafından içeriğine uygun olarak dizinlerine aktarılmasını istiyorsak, <meta ...> komutunu kullanmak uygun duser. Ayrıca, gene bu komut sayesinde sayfamıza bağlanani bir başka www adresine yönlendirebilir, bu yolla bir takım hareketli sayfalar dahi hazırlayabiliriz.

Sayfanın kimliği:

Sayfayı tanımlamak için üç ayrı meta komutu yeterli. Bunlarla sayfa hakkında kısa bir paragraf, anahtar sözcük listesi, ve sayfayı hazırlayanin adını verebiliriz.

<meta name="description"

content="Bu sayfada, Tüsiad raporunun üniversitelerde gerçekleştirdiği değişim sonucunda, üniversitelerin birer "bilgili-öğretim-işçisi" makinesi durumuna gelmesi tartışılmaktadır.">

Yukarıda, sayfamızı kısaca tanıtmış olduk. Bu yazı, tarama sonucunda arayan kişiye gösterileceği için kısa, öz, ve içeriğe uygun olması gerekir.

Tarayıcılar artık sayfanın tümünde geçen sözcüklere ve bu sözcüklerle ilgili diger sözcüklere bakarak arama yapsa da, sayfanızın hangi ölçütlere göre aranması gerektiğini sizden iyi kimse bilemez. Onun için, sayfayı tanımlayan anahtar sözcukleri de şu şekilde verebiliriz:

<meta name="keywords"

content="üniversite, gelecek, tüsiad, öğrenim, öğretim, eğitim, 21. yüzyıl, Türkiy,e sermaye, yönetim, etki, rektör, özerk">

Ve, son kimlik bilgisi olarak sayfadan sorumlu kişiyi belirtiriz:

<meta name="author"

content="Aycan Sav">

Resimlerde 'MAP' kullanarak yapılan web tasarımı

Map'ler bir resmin değişik yerlerine tıklandığında değişik bağların yüklenmesi veya değişik bir cgi-bin işinin yapılması olarak tanımlanır.

Burada kullanacağımız resmin '.gif' biçiminde olması gereklidir. Sayfanın içinde bu resmi tanımladığımız '<img ...' belirtecinin içine bir kaç unsur daha ekleyerek ve bir de 'map' (harita) alanının kısımlarını şekilleriyle birlikte tanımlayarak işimizi bitiririz.

Resmin betimi: <img src="/filanca.gif" ISMAP usemap="#falanca" width=160 height=100>

ISMAP, resmin bir harita olduğunu.

usemap="..." hangi usemap html kodu tanımını kullanması gerektiğini, www gösterici programına söylüyor.

Usemap tanımı:

<map name="falanca">

<area shape="rect" coords"1,1,159,50" href="dikdortgen.html">

<area shape="circle" coords="80,100,40" href="daire.html">

<area shape="polyg" coords="10,110,150,110,80,190,9,110" href="ucgen.html">

<area shape="default" nohref>

</map>

name ile belirttiğimiz isim '<img ..' içinde usemap="#..." ile kullandığımızın aynısı.

shape belirteci ile dikdortgen, daire, ya da poligon tanımlayabiliyoruz. Dikdörtgenin koordinatlarını: X-sol_ust,Y-sol_ust,X-sag_alt,Y-sag_alt biçiminde 'coords="..." ' kısmında belirtiyoruz. 'href="..." ' bölümü ise bu dikdortgen alana tıklanıldığında neyin yüklenmesi gerektiğini söylüyor.

web sitesi alanında bir çember için X-merkez,Y-merkez,R-yarıçap biçiminde koordinat tanımlıyoruz.

www sayfası poligonu tanımlarken sırayla her bir köşenin X,Y biçiminde koordinatlarını html kodları içine giriyoruz. Dikkat etmemiz gereken husus, poligonun noktalarını saat-yönünde tanımlamamız gerektiğidir. Ayrıca poligonu kapamaya da tarayıcı programlar arasında uyumsuzluk nedeniyle dikkat etmeliyiz. Yukarıdaki üçgen örneğini incelemek aslında poligon tanımı yapabilmek için yeterli. Üçgen için dört nokta kullandık (dördüncü ilkinin dibinde). Aynı zamanda bu üçgenin X,Y betimlemeleri de saat-yönünde girilmiş (noktaları kağıt üzerinde yaklaşık olarak işaretlerseniz bu 'saat-yönü' kavramını daha iyi anlayabilirsiniz).

son olarak da '<area shape="default" nohref>' ile resmin diger bölgelerine tıklanıldığında hiç bir sey yapılmaması gerektiğini söylüyoruz.

Evet bir 'harita' tanımı için gerekenler bu kadar :)